REVIEWSAN.ORG

Chỉ số VN Index là gì? Tầm quan trọng của chỉ số VN-Index

VN Index là ký hiệu chung cho chỉ số chứng khoán Việt Nam. Nó được xây dựng dựa trên giá trị vốn hóa thị trường của tất cả các công ty được niêm yết trên sàn giao dịch HOSE thuộc Sở Giao dịch chứng khoán Hồ Chí Minh. 

Dựa trên chỉ số Vn Index các nhà đầu tư, những người chơi chứng khoán có thể phân tích, đánh giá về sự biến động của toàn thể thị trường trong một khung thời gian nhất định.

Tương tự như vậy ở thị trường chứng khoán Việt Nam (TTCK) ngoài chỉ số VN Index ra chúng ta có thêm một số chỉ số khác như HNX Index hay Upcom Index hay đối với thị trường chứng khoán Mỹ chúng ta có chỉ số S&P 500. 

Trong bài viết này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu rõ hơn về chỉ số VNIndex và những ảnh hưởng của nó đối với thị trường chứng khoán Việt Nam nhé.

1. Chỉ số VN Index là gì?

Chỉ số VN Index là 1 chỉ số cho thị trường chứng khoán Việt Nam. Chỉ số này được tổng hợp và tính toán dựa trên giá trị vốn hóa thị trường của tất cả các công ty đang niêm yết trên sàn chứng khoán HOSE.

Lấy ví dụ chỉ số VN Index ngày 19/6/2020 đang là 868,56 điểm. Điều này có nghĩa là tổng giá trị thị trường của tất cả các cổ phiếu đang niêm yết trên sàn HOSE có giá trị gấp 8.6856 lần giá trị cơ sở ngày 28/7/2000.

Chỉ số VN Index do Ủy ban chứng khoán nhà nước quản lý và được tính toán theo phương pháp chỉ số giá bình quân Passcher hiện nay.

2. Ý nghĩa của chỉ số VN Index

Dựa vào chỉ số VN Index những nhà đầu tư, những người giao dịch chứng khoán có thể biết được:

Tâm lý của các nhà đầu tư trên thị trường: Khi chỉ số VN Index sụt giảm là dấu hiệu cho thấy các nhà đầu tư đang có động thái bán tháo cổ phiếu, rút khỏi thị trường và ngược lại.

Nền kinh tế đang tăng trưởng hay suy thoái: Doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả sẽ thúc đẩy nền kinh tế phát triển kéo theo đó là sự phát triển của TTCK và ngược lại.

Hiệu suất của TTCK: Hiệu suất của TTCK là kết quả của phép chia giữa giá trị vốn hóa của thị trường tại thời điểm hiện tại cho giá trị vốn hóa tại thời điểm phát hành lần đầu. Thông qua đó chúng ta có thể so sánh hiệu suất của TTCK qua các năm khác nhau.

3. Cách tính chỉ số VN Index

Ví dụ: chỉ số VN-Index vào ngày 24/11/2020 là 995.76 điểm. Con số này có nghĩa là tổng giá trị thị trường của tất cả các công ty đang niêm yết trên HOSE vào ngày này gấp 9.9576 lần so với giá trị của thời kỳ gốc.

Chỉ số VN-Index được tính toán và công bố sau mỗi phiên giao dịch, theo đó, sự biến động của giá cả cổ phiếu trên thị trường chứng khoán sẽ làm thay đổi đến giá trị của chỉ số.

Vào cuối mỗi phiên giao dịch, giá trị chỉ số VN-Index sẽ được công bố, kèm theo đó là so sánh tăng hoặc giảm theo tỷ lệ phần trăm so với phiên giao dịch trước đó.

  • Các yếu tố làm thay đổi giá trị của chỉ số VN-Index

Yếu tố đầu tiên chắc chắn là giá cả của cổ phiếu. Giá cổ phiếu biến động liên tục trên thị trường dưới sự tác động của cung-cầu, khi giá cổ phiếu thay đổi, giá trị của VN-Index cũng sẽ thay đổi.

Yếu tố thứ hai chính là số lượng cổ phiếu lưu hành, là biến số thứ 2 trong công thức tính. Biến số này sẽ thay đổi khi cơ cấu lượng cổ phiếu bị thay đổi: thêm vào lượng cổ phiếu niêm yết mới (khi có những công ty mới được niêm yết), hủy bớt số lượng niêm yết (khi những công ty bị hủy niêm yết) hoặc tách/gộp cổ phiếu (các công ty mua bán, sáp nhập với nhau)…

Trong trường hợp giá cổ phiếu thay đổi nhưng số lượng cổ phiếu lưu hành không đổi thì VN-Index vẫn được tính với công thức ở trên. Nhưng nếu số lượng cổ phiếu lưu hành thay đổi do bất kỳ một hoạt động nào xảy ra, như đã đề cập ở trên thì công thức tính sẽ được điều chỉnh.

Sở dĩ có sự điều chỉnh này là do mục đích của VN-Index là chỉ thể hiện sự biến động về giá trên toàn thị trường, nghĩa là giá tăng thì VN-Index tăng và ngược lại.

Khi yếu tố số lượng cổ phiếu thay đổi cũng khiến cho giá trị VN-Index thay đổi, vì thế, khi nhìn thấy VN-Index tăng, chúng ta không thể biết được là giá cổ phiếu đang tăng hay sự gia tăng này là do sự thay đổi về số lượng, điều này thì không còn phù hợp với mục đích ban đầu của VN-Index nữa.

Trong công thức tính của VN-Index ở trên, tổng giá trị vốn hóa thị trường của tất cả các công ty niêm yết tại thời kỳ gốc chính là hệ số chia, trong các chỉ số trên những thị trường chứng khoán Mỹ như Dow Jones hay Nasdaq, chúng ta sẽ bắt gặp thường xuyên khái niệm hệ số chia này.

Khi thị trường có sự thay đổi về lượng cổ phiếu lưu hành, hệ số chia sẽ được điều chỉnh, cụ thể như sau:

  • Hệ số chia cũ = Tổng giá trị vốn hóa thị trường thời kỳ gốc
  • Hệ số chia mới = (Tổng giá trị vốn hóa thị trường sau khi thay đổi/tổng giá trị vốn hóa thị trường trước khi thay đổi) x hệ số chia cũ
  • Lúc này, VN-Index = (Tổng giá trị vốn hóa thị trường sau khi thay đổi/hệ số chia mới) x 100.

Ví dụ minh họa: vào thời kỳ gốc 28/07/2000, chỉ có 2 cổ phiếu được niêm yết là A và B.

  • Cổ phiếu A: giá 10, số lượng 500 → giá trị vốn hóa thị trường (GTVHTT) của A là 5,000
  • Cổ phiếu B: giá 14, số lượng 450 → GTVHTT của B là 6,300 → GTVHTT (A+B) = 11,300

Suy ra, VN-Index tại thời kỳ gốc là (11,300/11,300) x 100 = 100 điểm.

Đến ngày 31/08/2000, vẫn chỉ có 2 cổ phiếu A và B, giá cả thay đổi như sau:

  • Cổ phiếu A: giá 12, số lượng 500 → GTVHTT là 6,000
  • Cổ phiếu B: giá 13, số lượng 450 → GTVHTT là 5,850 → GTVHTT (A+B) = 11,850

Suy ra, VN-Index vào ngày 31/08/2000 là (11,850/11,300) x 100 = 104.87 điểm

Vào ngày 2/09/2000, có 1 công ty C được niêm yết mới trên thị trường:

  • Cổ phiếu A: giá 12, số lượng 500 → GTVHTT là 6,000
  • Cổ phiếu B: giá 17, số lượng 450 → GTVHTT là 7,650 → GTVHTT (A+B) = 13,650
  • Cổ phiếu C: giá 8, số lượng 700 → GTVHTT là 5,600 → GTVHTT (A+B+C) = 19,250

Hệ số chia cũ = 11,300

Tổng GTVHTT sau thay đổi = 19,250, Tổng GTVHTT trước thay đổi = 13,650

Hệ số chia mới = (19,250/13,650) x 11,300 = 15,936

Suy ra chỉ số VN-Index vào ngày 2/09/2000 là (19,250/15,936) x 100 = 120.59 điểm.

Nếu tiếp tục có sự thay đổi nữa thì hệ số chia mới lúc này sẽ trở thành hệ số chia cũ.

4. Chỉ số VN Index qua các năm lịch sử

Năm 2006 Việt Nam gia nhập WTO, thị trường chứng khoán chứng kiến đà tăng nóng một cách rõ rệt nhất. Sau đà tăng nóng đó thị trường hạ nhiệt với nhiều phiên giảm điểm liên tiếp.

Năm 2007 quyết định cắt giảm ưu đãi thuế đối với Doanh nghiệp niêm yết có hiệu lực và hàng loạt các doanh nghiệp nhà nước tiến hành IPO trong năm này nên đây được đánh giá là năm hoàng kim của TTCK. Chỉ số VN Index tăng gần 4 lần so với năm 2006.

Bước sang năm 2008, với nhiều nhà đầu tư thì đây là năm không mấy lạc quan do sự ảnh hưởng nặng nề của cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu xảy ra.

Chịu sự ảnh hưởng của suy thoái kinh tế năm 2008 đầu năm 2009 chỉ số VN Index bắt đầu tăng lên dưới sự kích cầu nền kinh tế của Chính phủ.

Đầu năm 2020 dưới sự ảnh hưởng của dịch Covid-19 chỉ số VN Index sụt giảm 31%, các nhà đầu tư nước ngoài liên tục bán ròng.

Dưới sự tác động của Chính phủ về việc cắt giảm lãi xuất và tình hình kiểm soát dịch bệnh của Việt Nam khiến cho thị trường cũng có những sắc xanh trở lại, các nhà đầu tư nước ngoài đã dần quay trở lại thị trường.

6. Tầm quan trọng của chỉ số VN-Index

VN-Index có ý nghĩa lớn đối với thị trường

Là một chỉ số chứng khoán, đại diện cho thị trường chứng khoán nhưng VN-Index có ý nghĩa rất quan trọng trong nền kinh tế quốc gia.

Sự quan tâm đến chỉ số này đối với những nhà kinh tế, chính phủ là không hề thua kém các chỉ số kinh tế khác như lãi suất, lạm phát hay GDP…

VN-Index đo lường hiệu suất hoạt động của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Mặc dù là một chỉ số của Sở giao dịch chứng khoán TP Hồ Chí Minh nhưng HOSE là sàn giao dịch lớn nhất Việt Nam về cả số lượng và chất lượng doanh nghiệp.

Đa số các doanh nghiệp lớn, có tiếng đều được niêm yết trên sàn này nên VN-Index có đủ khả năng đại diện cho cả thị trường chứng khoán Việt Nam.

VN-Index đo lường sự biến động giá của tất cả các cổ phiếu được niêm yết, VN-Index tăng nghĩa là các công ty này làm ăn tốt, nhà đầu tư mua cổ phiếu nhiều hơn chứng tỏ thị trường chứng khoán hoạt động có hiệu quả.

VN-Index phản ánh được sức khỏe của nền kinh tế quốc gia.

Nền kinh tế của một quốc gia đang phát triển theo hướng tốt hay xấu là phụ thuộc vào mức độ tăng trưởng và sự bền vững của các doanh nghiệp hoạt động trong quốc gia đó.

Mà thị trường chứng khoán chính là nơi đại diện cho tất cả các doanh nghiệp này nên khi doanh nghiệp phát triển, hoạt động có hiệu quả sẽ thể hiện lên sự tăng trưởng của chỉ số VN-Index từ đó phản ánh một nền kinh tế đang có sức khỏe tốt.

Và ngược lại, một sự sụt giảm nghiêm trọng của VN-Index chứng tỏ giá cả cổ phiếu bị giảm mạnh do các doanh nghiệp làm ăn thua lỗ, phản ánh nền kinh tế đang có vấn đề.

VN-Index có vai trò quan trọng đối với nhà đầu tư chứng khoán

Như đã nói, việc theo dõi chỉ số VN-Index là vô cùng quan trọng đối với nhà đầu tư chứng khoán, ảnh hưởng trực tiếp đến các quyết định mua, bán của nhà đầu tư trên thị trường này.

Sự biến động của VN-Index phản ánh được tâm lý của nhà đầu tư trên thị trường. Khi VN-Index sụt giảm, chứng tỏ một bộ phận lớn nhà đầu tư đã bắt đầu bán tháo cổ phiếu để rút khỏi thị trường.

Điều này khiến cho phần còn lại cũng trở nên bi quan hơn khi nắm giữ cổ phiếu, họ cũng tìm cách để bán chúng ta làm cho giá cổ phiếu càng giảm xuống, kết quả là VN-Index giảm sâu hơn.

Ngược lại, khi VN-Index tăng lên, nghĩa là đang có một bộ phận lớn nhà đầu tư ráo riết mua vào, đẩy giá cổ phiếu tăng cao, thị trường trở nên hưng phấn hơn.

Số còn lại đang ở bên ngoài cũng cảm thấy hấp dẫn và bắt đầu nhảy vào, làm cho giá cổ phiếu tăng cao hơn, VN-Index tăng cao hơn.

Dựa vào chỉ số VN-Index, nhà đầu tư có thể đánh giá được chất lượng của một số cổ phiếu có ảnh hưởng lớn trên thị trường.

Các công ty quy mô lớn, chiếm tỷ trọng cao trong tổng giá trị vốn hóa thị trường của toàn bộ sàn HOSE sẽ ảnh hưởng nhiều nhất đến giá trị của VN-Index. Khi VN-Index tăng, nghĩa là vốn hóa thị trường của các công ty lớn này đang tăng lên, chứng tỏ họ hoạt động hiệu quả.

Nhà đầu tư có thể dựa vào đó để tự tin nắm giữ cổ phiếu hoặc mua thêm vào cổ phiếu của những công ty này và ngược lại sẽ cân nhắc đến việc phải bán ra.

Top 10 các công ty có giá trị vốn hóa thị trường lớn nhất (tính đến tháng 10/2020) bao gồm: VIC (355,625 tỷ VND), VCB (316,924 tỷ VND), VHM (256,271 tỷ VND), VNM (227,957 tỷ VND), BID (164,264 tỷ VND), GAS (137,972 tỷ VND), SAB (118,712 tỷ VND), CTG (113,655 tỷ VND), HPG (101,852 tỷ VND), MSN (99,952 tỷ VND)

Tuy nhiên, đối với các công ty có quy mô nhỏ, sự thay đổi trong giá trị vốn hóa thị trường của chúng không ảnh hưởng nhiều đến giá trị của chỉ số VN-Index, thì nếu chỉ dựa vào VN-Index mà quyết định mua hay bán các cổ phiếu này sẽ có phần không được chính xác. Đây cũng chính là phần hạn chế của chỉ số VN-Index.

7. Hạn chế của chỉ số VN-Index

Hạn chế lớn nhất của chỉ số VN-Index chính là ở mẫu dữ liệu. VN-Index sử dụng giá trị vốn hóa của tất cả các công ty đang niêm yết, điều này có nghĩa là những công ty có vốn hóa thị trường lớn sẽ ảnh hưởng chủ yếu đến giá trị của chỉ số.

Trong khi ở các nước phát triển như Mỹ, khi xây dựng các bộ chỉ số chứng khoán, họ sử dụng trọng số để hạn chế sự ảnh hưởng quá mức của những công ty này thì VN-Index vẫn chưa khắc phục được.

Giả sử bạn đang nắm giữ cổ phiếu của một công ty nhỏ nhưng đang có tốc độ tăng trưởng tốt, mọi chỉ số báo cáo của nó đều rất tốt và ổn định.

Khi chỉ số VN-Index giảm, không đồng nghĩa với việc công ty này cũng đang có vấn đề vì nó quá nhỏ để ảnh hưởng đến giá trị của chỉ số nên sự sụt giảm này không thể quyết định hoàn toàn đến việc nắm giữ hay mua thêm cổ phiếu của bạn.

Mặc dù còn tồn tại những hạn chế nhất định nhưng VN-Index vẫn đang là chỉ số quan trọng nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nếu bạn đang giao dịch cổ phiếu thì đừng quên theo dõi chỉ số  VN-Index, tích lũy thêm kiến thức về tài chính để phân tích tác động chỉ số này đến danh mục đầu tư của bạn.

Hoặc nếu bạn đang có ý định tham gia vào thị trường này thì hãy nghiên cứu về chỉ số VN-Index ngay từ bây giờ.

8. Sự khác biệt giữa chỉ số VN Index và VN 30

Giống nhau

Cả hai chỉ số này đều có sức ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà đầu tư cổ phiếu trên TTCK Việt nam. Chỉ số tăng hay giảm sẽ phần nào ảnh hưởng đến quyết định của các nhà đầu tư trên thị trường.

Khác nhau

Định nghĩa

Chỉ số VN Index là kết quả so sánh giá trị vốn hóa của thị trường tại thời điểm hiện tại với giá trị vốn hóa của thị trường cơ sở (ngày 28/7/2000).

Hiểu đơn giản hơn là chỉ số VN Index cho chúng ta biết được giá trị vốn hóa của thị trường tại thời điểm hiện tại đã thay đổi bao nhiêu lần so với giá trị vốn hóa của thị trường khi giao dịch ngày đầu tiên.

Chỉ số VN 30 là kết quả đo lường sự thay đổi giá trị vốn hóa thị trường của 30 công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất TTCK Việt Nam.

Phương pháp tính giá

Phương pháp tính giá chỉ số VN Index về cơ bản chỉ dựa trên giá trị vốn hóa thị trường của tất cả các cổ phiếu đang niêm yết trên sàn HOSE mà chưa tính đến lượng rổ cổ phiếu tự do lưu hành trên thị trường (free float), cũng như chưa có cơ chế kiểm soát, phân tích sự ảnh hưởng của những nhóm cổ phiếu lớn chiếm tỷ trọng cao trong chỉ số.

Trong khi đó chỉ số VN30 giúp chúng ta giải quyết được vấn đề trên. Thông thường rổ cổ phiếu trong nhóm VN30 sẽ chiếm hơn 80% tổng giá trị vốn hóa toàn thị trường.

Qua đó nó phản ánh chính xác hơn biến động giá cả chứng khoán toàn thị trường. Và nó cũng được dùng làm cơ sở để xây dựng nên các sản phẩm hoặc quỹ đầu tư mới.

9. So sánh các chỉ số VN Index; S&P 500; Dow Jones; Nasdaq

Tiêu chí VN Index S&P 500 Dow Jones Nasdaq
Vốn hóa thị trường 4.384 nghìn tỷ đồng (số liệu năm 2019) Hơn 14.199 tỷ đô (số liệu năm 2013) 8,33 nghìn tỷ đô Hơn 10 nghìn tỷ đô
Tỷ lệ tăng giá trong 5 năm Tăng 48.9% (từ 582,87 điểm lên 868,56 điểm) Tăng 46.71% (từ 2111.7 điểm lên 3097.7   điểm) Tăng 43.7% (từ 18,003.2 điểm lên 25,871.5   điểm) Tăng 121.4% (từ 4519.78 điểm lên 10,008.64   điểm)
Khối lượng giao dịch hàng ngày 185 triệu đơn vị/phiên 5,928,154,761 đơn vị/phiên 480,642,500 đơn vị/phiên 4,110,644,761 đơn   vị/phiên

So với các chỉ số khác trên thị trường chứng khoán Việt Nam như VN 30, HNX Index thì chỉ số VN Index là chỉ số quan trọng và lớn nhất trên thị trường. Nó giúp cho các nhà đầu tư có cái nhìn toàn cảnh về TTCK của Việt Nam.

Nếu như xét về mặt giá trị thì so với các chỉ số như S&P 500, Dow Jones, Nasdaq 100 thì VN Index vẫn còn có những sự khác biệt tương đối lớn. Điều này cũng hoàn toàn dễ hiểu thôi vì vốn hóa thị trường của các công ty thành phần trên thị trường chứng khoán Mỹ đã tương đối lớn rồi.

Chỉ số chứng khoán Mỹ là thị trường hấp dẫn nhất trên toàn cầu, và trong lòng của các nhà đầu tư, thị trường chứng khoán cũng an toàn và đáng tin cậy hơn.

Tuy nhiên nếu như xét về tốc độ tăng trưởng thì chỉ số VN Index cũng là một trong những chỉ số đáng để chúng ta lưu ý. Với tốc độ tăng trưởng tăng hơn 48% sau năm năm thì TTCK Việt Nam cũng đang là điểm đến lý tưởng cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Kết Luận

Với tốc độ tăng trưởng 48% trong năm tương ứng với mức tăng trung bình ~ 10% hàng năm thì TTCK Việt Nam cũng đang là một trong những điểm nóng trong khu vực.
Tuy nhiên sau 20 năm kể từ phiên giao dịch đầu tiên vào năm 2000, mặc dù với các thành tựu đã đạt được như hiện tại nhưng so với thế giới thì TTCK Việt Nam mới chỉ bắt đầu giai đoạn phát triển của mình.
Mặc dù có những hạn chế nhất định về cách tính giá trị vốn hóa của cấu phần chỉ số VN Index hay việc chưa hạn chế được ảnh hưởng quá mức của những cấu phần có tỷ trọng cao nhưng với nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước thì VN Index vẫn là chỉ số đáng để lưu tâm.

 

Đánh giá bài viết

/ 5. Lượt đánh giá:

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

BÀI VIẾT LIÊN QUAN KHÁC

BÀI VIẾT MỚI

LỊCH KINH TẾ